ผัก.net

โรคและแมลงที่สำคัญที่เป็นศัตรูของผักกาดขาวปลี

1. โรคเน่า มักเกิดในแปลงที่การระบายน้ำไม่ดี เมื่อมีเชื้อแบคทีเรียเข้าไปในบาดแผลบริเวณลำต้นระดับดินและโคนใบทำให้เป็น แผลเน่าระบาดได้อย่างรวดเร็ว วิธีป้องกันคือควรรดน้ำให้พอดี ระวังอย่าให้เข้าไปในปลี ถ้าพบต้นที่เป็นโรคให้ถอนทำลายแล้วใช้ยาป้องกันกำจัดเชื้อราละลายน้ำรดบนผิว ดินและฉีดพ่นที่โคนใบ

2. โรคเหี่ยว เกิดจากการใส่ปุ๋ยวิทยาศาสตร์เร่งการเติบโตมากเกินไปทำให้ผักเกิดอาการใบ ล่างเหลืองและเริ่มเหี่ยว  ในระยะต้นกล้าจึงไม่ควรใส่ปุ๋ยเคมีมากเกินไป

3. หนอนใยผัก หนอนกระทู้ผัก หนอนเจาะยอดกะหล่ำ เพลี้ยและหมัด เป็นศัตรูพืชที่สำคัญ โดยเฉพาะหนอนจะชอบผักกาดขาวปลีมาก การฉีดพ่นยาป้องกันกำจัดแมลงควรฉีดก่อนที่ผักจะเริ่มเข้าปลี เพราะถ้าหนอนเข้าปลีได้แล้วการใช้ยามักไม่ได้ผลและอาจทำให้ผักเสียหายได้ ควรฉีดยาเมื่อผักอายุไม่เกิน 30 วัน

การเก็บเกี่ยวผักกาดขาวปลี

อายุการเก็บเกี่ยวผักกาดขาวปลีไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับลักษณะพันธุ์

- พันธุ์ที่เข้าปลีไม่แน่น
อายุที่เก็บเกี่ยวได้ประมาณ 40-50 วัน หลังจากหว่านเมล็ด โดยเลือกเก็บเกี่ยวต้นเริ่มแก่เต็มที่ได้ขนาด (ในท้องถิ่นทางภาคกลาง)

- พันธุ์ที่เข้าปลียาว หรือปลีกลมแน่น

อายุเก็บเกี่ยวประมาณ 50-80 วัน หลังจากหยอดเมล็ดที่เก็บเกี่ยวได้ โดยเก็บขณะปลีห่อแน่นเต็มที่ก่อนที่ปลีจะเริ่มคลายตัวหลวมออก (ในท้องถิ่นภาคเหนือ) การตัดใช้มีดคมตัดที่โคนต้น ตัดแต่งใบที่เป็นโรคถูกแมลงทำลายออกบ้างพอสมควร แต่ไม่มากนัก ควรเหลือใบนอก ๆ ไว้สัก 2-3 ใบ เพื่อป้องกันการกระทบกระแทกในระ หว่างการขนส่ง

การปฏิบัติดูแลรักษาต้นผักกาดขาวปลี

1. การใส่ปุ๋ยต้นผักกาดขาวปลี

เนื่องจากผักกาดขาวปลีเป็นผักกินใบ ควรให้ปุ๋ยที่มีสัดส่วนเป็น 2:1:1 เช่น ปุ๋ยสูตร 20-110-10 หรือสูตรใกล้เคียงนี้ในอัตราประมาณ 80-150 กก./ไร่ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความอุดมสมบูรณ์ของดินโดยการแบ่งใส่ 2 ครั้ง คือครั้งแรกใส่เป็นปุ๋ยรองพื้นจำนวนครึ่งหนึ่งโดย ใส่ตอนปลูกครั้งที่สองใส่เมื่อผักกาดอายุ 20 วัน โดยโรยข้างต้น แล้วรดน้ำ สำหรับพวกพันธุ์ปลียาว และปลีกลมแน่น ควรให้ปุ๋ยไนโตรเจน เช่น ยูเรีย หรือแอมโมเนียไนเตรทในอัตรา 20-30 ก.ก./ไร่ เมื่อกล้าอายุได้ 30-40 วัน โดยการหว่านหรือโรยข้างต้นก็ได้ แล้วรดน้ำตาม ทันทีระวังอย่าให้ปุ๋ยค้างที่ใบ เพราะทำให้ใบไหม้

2. การให้น้ำต้นผักกาดขาวปลี

ผักกาดขาวปลีต้องการน้ำมากและสม่ำเสมอ เพื่อใช้ในการเจริญเติบโตตลอดฤดูปลูก ดังนั้น ควรให้น้ำอย่างเพียงพอโดยเฉพาะในระยะเข้าปลี

3. การพรวนดินและกำจัดวัชพืช

ควรปฏิบัติหลังการย้ายกล้า 2 สัปดาห์ พร้อมกับใส่ปุ๋ยและทำการพรวนประมาณ 2-3 ครั้ง

การปลูกผักกาดขาวปลี

ผักกาดขาวปลีชอบอากาศหนาว อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ 15-20องศาเซลเซียส ถ้าอุณหภูมิสูงจะไม่มีการห่อปลีหรือห่อน้อย ทำให้มีคุณภาพไม่ดีคือ ปลีหลวม ผักกาดขาวปลีปลูกได้ 2 วิธี แล้วแต่ความสะดวกและความเหมาะสม ดังนี้

1. ปลูกแบบหว่านโดยตรง

โดยการหว่านเมล็ดพันธุ์ให้กระจายทั้งแปลง ซึ่งการปลูกวิธีนี้เหมาะสำหรับเมล็ดพันธุ์ที่มีราคาไม่แพงและโดยเฉพาะใน ท้องที่ภาคกลางที่ยกแปลงกว้างมีร่องน้ำ การหว่านควรหว่านให้เมล็ดกระจายสม่ำเสมอ โดยทั่วไปจะผสมพวกทรายหรือเมล็ดผักที่เสื่อมคุณภาพแล้ว มีขนาดพอ ๆ กันลงไปด้วยเพื่อให้กระจายสม่ำเสมอดียิ่งขึ้น ใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักหว่านทับลงไปหนาประ มาณ 0.5-1.0 เซนติเมตรเพื่อช่วยรักษาความชื้น เสร็จแล้วคลุมฟางแห้งสะอาดอีกชั้นหนึ่ง ราด น้ำด้วยบัวละเอียดให้ทั่วแปลง หลังจากต้นกล้างอกและมีใบจริง 1-2 ใบ เริ่มถอนแยกเพื่อจัดระยะปลูกให้ได้ระยะระหว่าง ต้นและระหว่างแถวประมาณ 50×50 เซนติเมตร

2. การปลูกแบบเป็นแถวหรือหยอดเป็นหลุม

หยอดให้เมล็ดเป็นแถวบนแปลงปลูก โดยให้ระยะระหว่างแถวห่างกัน 50 เซนติเมตร ลึกประ มาณ 0.5-10.0 เซนติเมตร หรือทำเป็นหลุมตื้น ๆ หยอดเมล็ดลงประมาณ 3-5 เมล็ด กลบดินหนา 0.5 เซนติเมตร เมื่อต้นกล้าเริ่มมีใบจริง 2 ใบให้ทำการถอนแยกให้เหลือหลุมละ 1 ต้น และถอนแยกครั้งสุดท้ายอายุไม่ควรเกิน 30 วัน

การเพาะและการย้ายกล้าผักกาดขาวปลี

- ให้หว่านเมล็ดให้ทั่วพื้นแปลงแล้วกลบด้วยปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมักที่สลายตัวดีแล้วหนา 0.5-1.0 เซนติเมตร
- หรืออาจหยอดเมล็ดเป็นแถวห่างกันแถวละ 5-10 เซนติเมตร ลึก 0.5-1 เซนติเมตรลึก 0.5-1เซนติเมตร เมล็ดควรโรยให้ห่างกันพอสมควร แล้วกลบด้วยปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกที่สลายตัวแล้ว แล้วรดน้ำให้ทั่วแปลงโดยใช้บัวละเอียด คลุมแปลงด้วยหญ้าแห้ง หรือฟางบาง ๆ เพื่อเก็บรักษาความชื้นในดินและป้องกันน้ำกระแทกต้นกล้าที่ยังเล็กอยู่ การย้ายกล้าควรย้ายในช่วงที่อากาศมืดครึ้ม เช่น ตอนบ่าย ๆ ถึงเย็น สามารถย้ายกล้าไปปลูกเมื่อมีอายุ 30-35 วัน

การเตรียมดินปลูกผักกาดขาวปลี

1. แปลงเพาะกล้า
ควรไถดินให้ดี ตากไว้ 5-7 วัน หลังจากนั้นก็คลุกเคล้าด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักที่สลายตัวดีแล้วให้มากพรวน ย่อยดินให้ละเอียด โดยเฉพาะผิวหน้าดินเพื่อป้องกันมิให้เมล็ดขนาดเล็กตกในดินลึกเกินไปเมื่อ ปลูกโดยใช้วิธีหว่าน

2. แปลงปลูก
ผักกาดขาวปลีสามารถปลูกได้ในดินทั่วไป แต่ดินที่เหมาะสมที่สุดคือดินร่วนในดินเหนียวก็สามารถปลูกได้แต่ต้องทำให้ ดินสามารถ ระบายน้ำได้ดี โดยการไถหรือขุดดินให้ลึกประมาณ 30 เซนติเมตรและตากดินให้แห้ง ประมาณ 7-10 วัน จึงทำการย่อยพรวนให้ละเอียด ใส่ปุ๋ยคอก ลงคลุกเคล้า ถ้าเป็นดินเปรียวหรือดินเค็ม ควรใส่ปูนขาวอัตราประมาณ 40 ก.ก./ ไร่

การใส่ปูนขาว

ถ้าดินเป็นดินทรายควรใส่ปุ๋ยคอกให้มากขึ้น อัตราที่ใช้ประมาณ 2 ปี๊บ/1 ตารางเมตรหรือถ้าใช้ปุ๋ยขี้เป็ด, ไก่, หมู ก็ลดปริมาณการใส่ลงมาเหลือตารางเมตรละ 1 ปี๊บ ควรคลุกเคล้าให้เข้ากัน

ประโยชน์ของผักกาดขาวปลี

• ผักกาดขาวปลี ประกอบไปด้วย คุณค่าทางอาหาร หลายชนิด เช่น โปรตีน แคลเซียม เหล็ก วิตามินเอ วิตามินซี  ฟอสฟอรัส  มีกรดโฟลิค (folic acid) ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดความพิการแต่กำเนิดของทารกในครรภ์ นอกจากนี้ ผักกาดขาวปลี ยังช่วยย่อยอาหาร ขับปัสสาวะ แก้ไอ ขับเสมหะ และแก้พิษสุรา
• ผักกาดจัดเป็นสมุนไพรชนิดหนึ่งในตำราแพทย์แผนโบราณ มีการนำผักกาดมาต้มน้ำเพื่อดื่มแก้เจ็บคอ หรือหยดเป็นยาล้างแผลเรื้อรัง เราสามารถบดผักกาดหรือกลวงตุ้งแล้วคั้นเอาแต่น้ำ 1 ถ้วย ผสมในน้ำเดือดจัด 2 ช้อนโต๊ะที่ตั้งบนไฟ รีบยกออกแล้วทิ้งไว้ให้อุ่น ชาวจีนเชื่อว่าเป็นน้ำดื่มเสริมพลังงาน ลดอาการความจำไม่ดีอันเนื่องมาจากความชราได้
• ใบผักกาดขาวลวก ตัดเป็นชิ้น โรยเลือก น้ำส้ม น้ำตาล น้ำมันงาบริสุทธิ์ 1 ช้อนชา คลุกให้เข้ากัน หมักไว้ประมาณ 10 นาที นำมารับประทานกับข้าวต้มทุกวัน ช่วยให้ฟื้นตัวจากไวรัสตับอักเสบบีได้เร็วขึ้น
• คนจีนถือว่า “ตุ๋นผักกาดขาวปลีหรือผักกาดหางหงส์สอดไส้”เป็นยาช่วยทำให้แข็งแรง บำรุงไต และทำให้เย็น
• ในประเทศจีนมีโรงงานผลิตน้ำผักกาดสกัดเป็นแคปซูลจำหน่ายเป็นอาหารเสริม เพิ่มความสะดวกสบายในการบริโภคอีกด้วย